W Stambule, na jubileuszowym kongresie EAACI, najważniejszym wydarzeniu naukowym w światowej alergologii i immunologii klinicznej, zaprezentowano wyniki polskiego, wieloośrodkowego badania nad nowoczesną terapią rzadkiej, potencjalnie groźnej dla życia choroby. Wśród autorów: zespół Warmińsko-Mazurskiego Centrum Chorób Płuc w Olsztynie.
Od 12 do 15 czerwca 2026 roku Stambuł stał się światową stolicą alergologii. Doroczny kongres European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI) to największe i najbardziej prestiżowe spotkanie tej dziedziny na świecie. Co roku ściąga do jednego miasta tysiące lekarzy, naukowców i badaczy z całego globu. Tegoroczna edycja, obradująca pod hasłem „Vision Zero: A Future Free from Allergy and Asthma Burden" (Wizja Zero: przyszłość wolna od ciężaru alergii i astmy), miała wymiar szczególny: EAACI świętowała 70 lat istnienia.
To właśnie w tym towarzystwie, na sesji plakatowej kongresu, znalazł się dorobek naukowy, pod którym podpisał się m.in. zespół Warmińsko-Mazurskiego Centrum Chorób Płuc w Olsztynie.
Czym jest badanie CHOPIN
Plakat z polską tematyką nosił tytuł, który w środowisku mówi sam za siebie: „Real-world Effectiveness and Safety of Lanadelumab Treatment in Patients With Hereditary Angioedema — The 12-Month Interim Analysis of a Polish, Prospective, Multicenter, Observational Study (CHOPIN)". Mówiąc prościej: to analiza tego, jak w realnej praktyce klinicznej, a nie w wyidealizowanych warunkach badania rejestracyjnego, sprawdza się nowoczesny lek u polskich pacjentów z wrodzonym obrzękiem naczynioruchowym.
Wrodzony obrzęk naczynioruchowy (HAE) to rzadka choroba uwarunkowana genetycznie. Jej istotą są nawracające, nieprzewidywalne ataki obrzęku powłok skórnych, jamy brzusznej, a w najgroźniejszych przypadkach krtani i gardła, gdzie potrafią bezpośrednio zagrażać życiu. Dla chorych oznacza to lata życia w niepewności: każdy atak może przyjść bez ostrzeżenia.
Badanie CHOPIN (zarejestrowane pod numerem NCT05147181), prowadzone w 13 ośrodkach w całej Polsce, objęło dorosłych i nastoletnich pacjentów leczonych w ramach krajowego programu lekowego. Zaprezentowana w Stambule analiza po 12 miesiącach pokazała wyniki, które robią wrażenie nawet na specjalistach: lek zmniejszył częstość ataków choroby o blisko 98 procent, a ponad 60 procent pacjentów pozostało całkowicie wolnych od ataków przez medianę niemal całego roku obserwacji. Równolegle radykalnie poprawiła się jakość życia chorych oraz ich zdolność do pracy i normalnego funkcjonowania.
To jest dokładnie ten rodzaj wiedzy, dla którego istnieje EAACI, dowód, że terapia działa nie tylko „na papierze", ale w gabinetach, w których realni pacjenci odzyskują kontrolę nad własnym życiem.
Olsztyński akcent w pracy całej Polski
Badanie CHOPIN jest dziełem zbiorowym. Listę autorów otwierają nazwiska z czołowych krajowych ośrodków, od Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie po uniwersytety medyczne w Łodzi, Białymstoku, Wrocławiu, Krakowie i Gdańsku. Wśród nich figuruje dr n. med. Magdalena M. Zakrzewska, koordynator Oddziału Klinicznego Alergologiczno-Pulmonologicznego WMCCP, reprezentująca olsztyński ośrodek.
To miejsce w tym gronie nie jest przypadkowe. Oddział, którym kieruje dr Zakrzewska, jest jedynym w województwie, gdzie prowadzona jest pogłębiona diagnostyka pacjentów po reakcjach anafilaktycznych i polekowych, z obrzękami naczynioruchowymi, pokrzywką czy podejrzeniem mastocytozy. A więc dokładnie tej grupy chorych, której dotyczy badanie CHOPIN. To w Olsztynie, jeszcze w 2006 roku, dr Zakrzewska współtworzyła Ośrodek Odczulania Jadami Owadów Błonkoskrzydłych. Udział w międzynarodowo prezentowanym, wieloośrodkowym projekcie naukowym jest naturalnym przedłużeniem tej drogi.
Dwa miasta, jedno nazwisko: prof. Krzysztof Kuziemski
Wśród współautorów badania znalazł się jeszcze jeden związany dziś z Olsztynem naukowiec, prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kuziemski. Na plakacie jego nazwisko opatrzono afiliacją Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, ponieważ w czasie realizacji badania reprezentował ośrodek gdański. Dziś jednak Profesor jest już częścią zespołu WMCCP. I to fakt, który dla olsztyńskiej pulmonologii ma wymiar symboliczny.
Prof. Kuziemski to postać tej rangi, jaką do regionu sprowadza się nieczęsto: profesor Kliniki Pneumonologii GUMed, wieloletni konsultant wojewódzki w dziedzinie chorób płuc dla Pomorza, sekretarz Komitetu Nauk Klinicznych Polskiej Akademii Nauk, członek European Respiratory Society, autor prac naukowych i podręczników z zakresu chorób płuc i alergologii. Jego przyjście do WMCCP, o czym informowaliśmy na początku tego roku, otwiera, jak ujęła to dyrektor placówki Wioletta Śląska-Zyśk, nowy rozdział w rozwoju regionalnej pulmonologii.
Po co Olsztyn jeździ do Stambułu
Obecność na kongresie EAACI to nie naukowy obowiązek. To miejsce, w którym wyznaczane są standardy leczenia obowiązujące potem w gabinetach na całym kontynencie, gdzie zawiązują się międzynarodowe współprace i gdzie polska medycyna pokazuje, że ma do powiedzenia rzeczy, których słucha świat.
Dla pacjentów Warmii i Mazur to ważna obietnica: leczą ich lekarze, którzy nie czekają, aż wiedza dotrze do nich z opóźnieniem, lecz sami ją współtworzą i przywożą prosto ze światowego frontu badań. W Stambule program tegorocznego kongresu wykraczał zresztą daleko poza pojedyncze badania, od alergoonkologii, czyli fascynującego nowego pogranicza immunologii i leczenia nowotworów, przez nadwrażliwość na leki stosowane w terapiach onkologicznych, po anafilaksję. To tematy, które już niedługo będą definiować codzienną praktykę także w Olsztynie.
Bo prawdziwa miara nowoczesnego ośrodka medycznego nie kończy się na sprzęcie i murach. Zaczyna się tam, gdzie miejscowi lekarze siadają do stołu jako równi partnerzy najlepszych. I wstają od niego z wiedzą, którą przywożą do domu, nad jeziora, do swoich pacjentów.
W kolejnych dniach na naszej stronie opublikujemy rozmowy z dr n. med. Magdaleną Zakrzewską oraz prof. dr. hab. n. med. Krzysztofem Kuziemskim, o badaniu CHOPIN, o tym, co przywieźli ze Stambułu, i o kierunkach, w których zmierza dziś alergologia i pulmonologia.